Mamşirati Temirpolat
 
(1845-1898)
 
 Mamşirati Temirpolat vatanindan uzaklaştirilmiş bir şairdir. Eserlerin çok bir kisminin yayinlanmamiş olduguna bakmiyarak, Kafkasya`da Marati Temirpolat`a verilen isim budur. Vataninda onun biografisi hakkinda bilgi azdir. Halbuki Şairin gerek kişiligi , gerekse edebi faaliyeti milli dava bakimdan çok önemlidir.

Temirpolat 1845 senesinde Vladikafkas yaninda olan Gizel köyünde dogmuş . Aralarinda o zaman Kafkasya`da taninan Musa kundukh`ta bulunan nufuslu akrabasinin yardimi ile
Petersburg`da Rus harbi okulunu bitirerek subay olmayi başarmiştir.

Fakat düşman ordusunda hizmet etmek istemeyen Temirpolat 1865`te diger Çerkesler ve ailesiyle beraber Türkiye`ye hiçret etmiş , Tokat kasabasina yerleşerek hayatinin sonuna kadar Tokat`i terketmeyerek 1898`de orada vefat etmiştir. Temirpolat`i görmüş olanlar onun ateşli bir vatansever oldugunu ve vatanini hasretle andiklarini söylerler.

Temirpolat`in edebi faaliyeti , Kafkasya tarihinde geçen en kanli hadiselerle baglidir. O geçen asrin 60 inci yillarinda yazi yazmaya başlamiştir. Uzun , nihayetsiz yillar süren Kafkasya savaşi artik bitmişti. 1859`da Gunib zirvelerinde Ruslarla olan mücadelenin, kahramanlikla dolu Şamil devri, tam bir facia ile bitiyordu. Simali Kafkasya`in dogu kismi tam ve agir zincirlerle baglandiktan sonra, düşman bati Adigelerinin imhasina
başlamişti. 1864`te , bati Kafkasya`da son Adighe köyü Ruslar tarafindan zaptedilmiş , bunun sonucu olarak
bu zengin ve mamur memleket harabeye çevrilmiştir.

Arabalarla ve çok fakir eşyalari ile muhaciler yola düzüldüler. Askeri Gürcü yolu..Tiflis…Rus-Türk hududu Kars… agir ve kederli bir yolculuk.

Şair Rus hukumetinin insafsiz siyasetine bizzat şahit olmuş , o da muhacirler arasina ailesiyle katilmişti. Rus zulmu onu vatanindan uzaklaştirmişti. Şair her Kafkasya`ya gidenden, dönüşünde kendisine bir parça da olsa yurttan toprak getirmesini ister ve derler ki: "Gurbette ölürken mezarina bir avuç olsun vatan topragi serpilmesi fena degildir."

 Bir Şiirinde: " Ey dag lar ,dogma vatan.Sizsiz nasil yaşayabiliriz biz." Der

 Temirpolat temelde Kafkas muhacirlerin Şairi sayilir. Muhacirlerin özlem ve istiraplarini dile getiren içli bir Şairdir. Şiirlerinden Kafkasya`da Fikirler, Iki Arkadaş , Beşik Şarkisi gibi pek azi yayinlandi. Bir kismi akraba ve dostlari elinde kalmiştir.